P. 1
Deflegmator

Deflegmator

|Views: 2,369|Likes:
Published by cevapcic100

More info:

Published by: cevapcic100 on Apr 29, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/18/2013

pdf

text

original

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 2

SADRŽAJ
• Sadržaj • Tehnički opis deflegmatora • Proračun deflegmatora 1.Tehnološki proračun 1.1.Toplotni bilans 1.2.Srednja temperaturska razlika 1.3.Izbor tipa razmenjivača toplote i osnovne geom. karakteristike 1.4.Odeđivanje koeficijenta prelaza toplote sa strane cevi 1.5. Odeđivanje koeficijenta prelaza toplote sa strane omotača 1.6. Odeđivanje koeficijenta prolaza toplote 1.7.Korekcija koeficijenta prolaza toplote 1.8.Popravka dimenzija razmenjivača toplote 2.Strujni proračun 2.1.Određivanje prečnika priključka za ulaz i izlaz vode 2.2.Određivanje prečnika priključka za ulaz pare 2.3. Određivanje prečnika priključka za izlaz kondenzata 2.4.Pad pritiska sa strane cevi 3.Mehanički proračun 3.1.Proračun debljine zida cilindričnog omotača aparata 3.2.Proračun standardnog danaca 3.3.Proračun vijaka 3.4.Proračun prirubnica 3.5.Proračun cevnih ploča 3.6.Provera čvrstoće omotača usled dilatacije cevi cevnog snopa 3.7.Provera cevi cevnog snopa na izvijanje 3.8.Provera izdržljivosti uvaljanog spoja cevi i cevne ploče • Literatura 2 3 4 4 4 4 5 6 7 7 8 10 11 11 11 12 12 14 14 15 19 21 22 23 24 24 25

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 3

TEHNIČKI OPIS DEFLEGMATORA
Deflegmator ili kako se zove prema svojoj ulozi – parcijalni kondenzator, je aparat koji se koristi u procesu kontinualne destilacije sa ulogom da obogati ostatak pare sa lakše isparljivom komponentom, u ovom slučaju etanolom. Najčešće posle njega dolaze jos dva kondenzatora gde se para skoro potpuno kondenzuje. Prema dijagramu entalpija – sastav, proces kondenzacije u deflegmatoru kao da ne ide vertikalnom linijom već izotermom tačke kondenzacije i to samo njenim pocetkom jer se samo mali deo pare kondenzuje. Jasno je preko pravila poluge da je sastav kondenzata to malo tečnosti osiromašen vodom, a veći je udeo etanola. Kako zadatkom nije dat maseni protok ulazne pare kao ni protok pare koja izlazi, već samo protok kondenzata, smatraće se da se sva para koja uđe kondenzuje (termofizičke veličine kondenzata uzimam za sastav pare), a stavljen je isti priključak za izlaz pare kao i za ulaz bez proračuna. Deflegmator je zamišljen kao vertikalni dobošasti razmenjivač toplote sa nepokretnim cevnim pločama. Omotač aparata je izrađen od debelog čeličnog lima s =5 mm, sastava austenitnog čelika Č4571 otpornog na hemijske uticaje materije kakva je etanol. Za omotač sa jedne i druge strane su zavarene okrugle čelične cevne ploče sa nadnesenim prirubnicama sa prstenastim upustima, materijala istog kao i omotač, čije dimenzije za spajanje i zaptivanje odgovaraju prirubnicama sa prstenastim ispustom standardnih dimenzija, JUS M.B6.011. i JUS M.B6.008. Spoj cei sa cevnim pločama je izveden uvaljivanjem. Cevi razmenjivača su standardne meke bakarne cevi Č 22 , JUS C.D5.501. Danca aparata su dva identična standardna plitka danca, napravljena iscela od čeličnog lima srednje debljine s = 4 mm, sastava običnog feritnog konstrukcionog čelika Č 0361, jer ne dolazi u kontakt sa agresivnom materijom kakva je etanol. Za danca su privarene prirubnice od čelika istog sastava kao i danca, sa prstenastim ispustom standardih dimenzija, JUS M.B6.011. i JUS M.B6.008. Vijci su standardni, od čelika Č 0445 , JUS M.B1.050. , u kombinaciji sa elastičnim podloškama od čelika Č 2130 , JUS C.B2.110. U donjoj komori za dance je zavarena pregrada u obliku čeličnog lima sastava istog kao i dance debljine 5 mm, koja deli ulaz i izlaz vode za hlađenje. Sa strane omotača za cevnu ploču je zavarena uzdužna pregrada od čeličnog lima debljine 10 mm, sastava istog kao i omotač aparata, koji služi da para ne ide direktno dalje kroz izlazni otvor već da okupa celu dužinu cevi. Priključci su izrađeni od standardnih cevi bez šava sa standardnim prirubnicama sa ispustom , JUS M.B6.011. i JUS M.B6.008. Za ulaz i izlaz pare su identični, na istom nivou, a za izlaz kondenzata je na dnu omotača, od čelika istog kao i omotač. Za ulaz i izlaz vode su identični, vertikalno postavljeni na donjem dancetu, od cevi čelika Č 1212 , JUS C.B5.122. Svi zaptivači su meki, od teflona PTFE.

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 4

PRORAČUN DEFLEGMATORA
1.Tehnološki proračun
1.1.Toplotni bilans
Toplotna snaga razmenjivača iznosi :
Q = m1 ⋅ r1 = m1 ⋅ (h' '− h' ) = 8000 ⋅ (1937 − 367 ) = 3489 kW 3600

a maseni protok vode za hlađenje je:

m2 =
gde je: • • • • •

3489 Q kg = = 27,8 h2 k − h2 p 230,25 − 104,85 s

m1= 8000 kg/h , maseni protok suvozasićene mešavine vodene pare i pare etanola (pare), h"= 1937 kJ/kg , entalpija suvozasićene pare na atmosferskom pritisku ,T.4.1.[3], h'= 367 kJ/kg , entalpija ključale tečnosti na atmosferskom pritisku ,T.4.1.[3], h2k = 230,25 kJ/kg , entalpija vode na izlazu iz aparata na pritisku od 1,5 bar ,T.4.2.6.[4], h2p = 104,85 kJ/kg , entalpija vode na ulazu u aparat na pritisku od 1,5 bar ,T.4.2.6.[4].

1.2.Srednja temperaturska razlika
Srednja temperaturska razlika za slučaj kondenzacije suvozasićene pare bez pothlađivanja kondenzata iznosi:

∆t sr = ln
gde je: • • •

t 2k − t 2 p = t kond − t 2 p t kond − t 2 k

55 − 25 = 50,4 °C 91,9 − 25 ln 91,9 − 55

tkond = 91,9ºC , temperatura kondenzacije pare na atmosferskom pritisku , T.4.1.[3], tk2 = 55ºC , temperatura vode na izlazu iz aparata na pritisku od 1,5 bar, tk2 = 25ºC , temperatura vode na ulazu u aparat na pritisku od 1,5 bar.

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 5

1.3.Izbor tipa razmenjivača toplote i usvajanje osnovnih geometrijskih karakteristika
Usvojen je vertikalan dobošasti aparat sa nepokretnim cevnim pločama u kome se kondenzacija pare odvija sa strane međucevnog prostora, a rashladna voda protiče kroz cevi aparata u dva prolaza ( Npr = 2 ). Prema T. 5.1. [1] za kondenzatore i sistem alkoholna para – voda uobičajan opseg koeficijenta prolaza toplote za dobošaste izmenjivače je 500 – 1100 W/(m2 K) . Pretpostavljam orjentacionu vrednost koeficijenta prolaza toplote k = 800 W/(m2 K). Usvajam bakarne cevi Ø22 / 20 mm. (T.8.D.7. [5]) Usvajam običan trouglasti raspored cevi sa korakom t = 28 mm ( T.6.2. [1] ). Usvajam unutrašnji prečnik omotača Du = 500 mm. Na osnovu dijagrama na SL.6.7 [1] usvojeno je rastojanje između cevnog snopa i omotača od Lso = 16 mm. Površina za razmenu toplote iznosi: 3489 ⋅ 10 3 Q = = 86,5 m 2 S iz = k ⋅ ∆t sr 800 ⋅ 50,4 Prečnik kružnice koja prolazi kroz ose cevi na obodu snopa: Dcc = Du − Lso − d s = 700 − 16 − 22 = 662 m Broj cevi određujem prema metodu 3 , str142, [1]:

r=

Dcc 662 = = 11,8 ⇒ N r = 11 2 ⋅ t 2 ⋅ 28 s = r 2 = 11,8 2 = 139,75 ⇒ N s = 139 ⇒ N x = 2 ⋅ N r + 1 = 2 ⋅ 11 + 1 = 23 N c 2 = N c1 − N x = 511 − 23 = 488
N c = 488

N c1 = 511

Dužina cevi razmenjivača toplote je:

Lc =

S iz 86,5 = = 2,56 m π ⋅ d s ⋅ N c π ⋅ 0,022 ⋅ 488

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 6

1.4.Određivanje koeficijenta prelaza toplote sa strane vode (cevi)
Brzina strujanja vode iznosi:
w2 = 4 ⋅ m2 = 4 ⋅ 27,8 992,2 ⋅ π ⋅ 0,02 2 ⋅ 488 2 = 0,366 m s

ρ2 ⋅π ⋅ du 2 ⋅

Nc N pr

gde je: •

ρ2 = 992,2 kg/m3 , gustina vode na srednjoj temperaturi.

Rejnoldsov broj iznosi:

Re 2 =
gde je: •

w2 ⋅ d u ⋅ ρ 2

µ2

=

0.366 ⋅ 0.02 ⋅ 992,2 = 11122 0,653 ⋅ 10 −3

µ2 = 0,653 10 –3 Pa s, koeficijent dinamičke viskoznosti vode na srednjoj temeraturi.

Posto je Re2 = 11122 > 10000, sa strane cevi je razvijeno turbulentno strujanje fluida, pa Nuseltov broj iznosi :
Nu 2 = 0.023 ⋅ Re 2 ⋅ Pr2 3 ⋅ φ t 2
0.8 1 1

Nu 2 = 0.023 ⋅11122 0.8 ⋅ 4,33 3 ⋅1 = 64,66

gde je: • • • Pr2 = 4,33 , Prantlov broj za vodu na srednjoj temperaturi, φt2 , korekcioni faktor koji se u prvoj iteraciji uzima da je φt2 = (µ2/µg2)0.14 = 1, µg2, Pa s – koeficijent dinamičke viskoznosti vode na temperaturi na granici sloja zaprljanja i fluida.

Koeficijent prelaza toplote sa strane cevi iznosi:

αu =
gde je: • Br. indeksa

Nu 2 ⋅ λ 2 64,66 ⋅ 0,6305 W = = 2038 2 0,02 du m ⋅K

λ2 = 0,6305 W/(mK) , koeficijent provođenja toplote vode na srednjoj temperaturi.
Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 7

Sva termofizička svojstva vode su uzeta za srednju temperaturu vode iz T.1.1. [3]: t sr = t 2 p + t 2k 2 = 25 + 55 = 40 °C 2

1.5.Određivanje koeficijenta prelaza toplote sa strane (pare) omotača
Prema poglavlju 7.3. [3], koeficijent prelaza toplote se izračunava prema izrazu:
⎡ λ3 ⋅ ρ l ⋅ (ρ l − ρ g ) ⋅ g ⋅ N c ⋅ π ⋅ d s ⎤ 3 l α s = 1,177 ⋅ ⎢ ⎥ µ l ⋅ m1 ⎥ ⎢ ⎦ ⎣
1

⎡ 0,432 3 ⋅ 862 ⋅ (862 − 0,896) ⋅ 9,81 ⋅ 488 ⋅ π ⋅ 0,022 ⎤ 3 W α s = 1,177 ⋅ ⎢ ⎥ = 3032 2 0,541 ⋅ 2,222 m ⋅K ⎦ ⎣ gde je: • • • •

1

ρg = 0,896 kg/m3 , gustina pare.

ρl = 862 kg/m3 , gustina kondenzata, µl = 0,541 10 –3 Pa s, koeficijent dinamičke viskoznosti kondenzata, λ2 = 0,432 W/(mK) , koeficijent provođenja toplote kondenzata,

Sva termofizička svojstva pare i kondenzata uzeta su iz ruske literature za temperaturu kondenzacije tkond = 91,9ºC , jer se para ne kondenzuje potpuno i temperatira pri kondenzaciji neznatno opada.

1.6.Određivanje koeficijenta prolaza toplote
Otpori provođenju toplote usled zaprljanja se usvajaju prema T.5.2. [1]: R2 = 0,5 ⋅ 10
−3

R2 = 0,5 ⋅ 10 −3

m2 ⋅ K W m2 ⋅ K W

sa strane pare, i sa strane vode.

Koeficijent prolaza toplote iznosi :

d 1 1 = + R1 + s k αs du

⎛ 1 ⎞ ds ds ⋅⎜ ⎜ α + R2 ⎟ + 2 ⋅ λ ⋅ ln d ⎟ s u ⎝ u ⎠

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 8

0.022 0.022 ⎛ 1 1 1 ⎞ 0.022 = + 0.2 ⋅ 10 −3 + ⋅⎜ + 0.2 ⋅ 10 −3 ⎟ + ⋅ ln k 3032 0.020 0.020 ⎝ 2038 ⎠ 2 ⋅ 380
k = 774 W m2 ⋅ K

gde je: •

λz = 380 W/(mK) , koeficijent provođenja toplote bakra na tkond = 91,9ºC , T.6.2. [4].

1.7.Korekcija koeficijenta prolaza toplote
U proračunu je pretpostavljeno da je φt2 = 1. U narednim iteracijama se vrši korekcija pomoću stvarne temperature na granici sloja zaprljanja .đ • prva iteracija

Temperatura na granici sloja zaprljanja i vode sa unutrašnje strane cevi je :

k ds ′ t g 2 = t 2 sr + ⋅ ⋅ (t kond − t 2 sr ) α u du
774 0,022 ′ t g 2 = 40 + ⋅ ⋅ (91,9 − 40) = 61,7°C 2038 0,020 Za temperaturu tg2' određujemo dinamičku viskoznost µg2'= 0,459 10 –3 Pa s, pa je Nuseltov broj: ⎛ µ ⎞ ′ Nu 2 = Nu 2 ⋅ ⎜ 2 ⎟ ⎜ ⎜µ ′⎟ ⎟ ⎝ g2 ⎠
0 ,14

⎛ 0,653 ⎞ = 64,66 ⋅ ⎜ ⎟ ⎝ 0,459 ⎠

0 ,14

= 67,93

Koeficijent prelaza toplote sa strane vodeje:

α u ′ = 2141

W m2 ⋅ K

a koeficijent prolaza toplote:
k ′ = 790 W m ⋅K
2

• Br. indeksa

druga iteracija Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 9

Temperatura na granici sloja zaprljanja i vode sa unutrašnje strane cevi sada je : k′ ds ″ t g 2 = t 2 sr + ⋅ ⋅ (t −t ) ′ d u kond 2 sr

αu

790 0,022 ″ t g 2 = 40 + ⋅ ⋅ (91,9 − 40) = 61°C 2141 0,020 Za novu temperaturu tg2"određujemo dinamičku viskoznost µg2" = 0,464 10 –3 Pa s, pa je Nuseltov broj:
Nu 2 ″ ⎛ µ = Nu 2 ⋅ ⎜ 2 ⎜µ ⎝ g2 ⎞ ⎟ ⎟ ⎠
0 ,14

⎛ 0,653 ⎞ = 64,66 ⋅ ⎜ ⎟ ⎝ 0,464 ⎠

0 ,14

= 67,83

Koeficijent prelaza toplote sa strane vode sada je:

α u ″ = 2138

W m2 ⋅ K

a koeficijent prolaza toplote:
k ′′ = 789 W m2 ⋅ K

Kako se poslednja dva rezultata razlikuju za manje od 5%, usvajamo k" za koeficijent prolaza toplote.

Iteracija br. tg2, °C µg2, Pa s φt2 Nu2 αu, W/(m2 K) k, W/(m2 K)

0 40 0,653 10-3 1 64,66 2038 774

1 61,7 0,45910-3 1.050 67,93 2141 790

2 61 0,46410-3 1.049 67,83 2138 789

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 10

1.8.Popravka dimenzija razmenjivača toplote
Površina za razmenu toplote iznosi: S iz = Q 3489 ⋅ 10 3 = = 87,7 m 2 k ⋅ ∆t sr 789 ⋅ 50,4

Dužina cevi razmenjivača toplote je:

Lc =

S iz 87,7 = = 2,60 m π ⋅ d s ⋅ N c π ⋅ 0,022 ⋅ 488

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 11

2.Strujni proračun
2.1.Određivanje prečnika priključka za ulaz i izlaz vode
Prema preporuci iz odeljka 6.1.7. [1] , unutrašnji prečnik priključka se izračunava iz uslova:

ρ 2 ⋅ w p 2 2 ≤ 2250

kg m ⋅ s2
2

⎡ 4⋅m ⎤ kg 2 ρ2 ⋅ ⎢ ⎥ ≤ 2250 2 m ⋅ s2 ⎢ ρ2 ⋅ π ⋅ d p2 ⎥ ⎣ ⎦ d p 2 ≥ 0,164 ⋅ m2 d p 2 ≥ 0,154 m Iako nešto manju, zbog gabarita suda, usvajam standardnu cev prečnika Ø159 / 150 mm , DN 175, T.P.4.11. [6]. Srednja brzina strujanja vode u priključku iznosi:
0.5

⋅ ρ2

− 0.25

≥ 0,164 ⋅ 27,8 0.5 ⋅ 992,2 −0.25

w p2 =

4 ⋅ m2

ρ 2 ⋅ π ⋅ d p2

2

=

4 ⋅ 27.8 m = 1,586 2 s 992.2 ⋅ π ⋅ 0.150

2.2.Određivanje prečnika priključka za ulaz pare
Prema preporuci iz odeljka 6.1.7. [1] , unutrašnji prečnik priključka se izračunava iz uslova:

ρ1 ⋅ w p1 2 ≤ 2250

kg m ⋅ s2
2

⎡ 4⋅m ⎤ kg 1 ρ1 ⋅ ⎢ ⎥ ≤ 2250 2 m ⋅ s2 ⎢ ρ1 ⋅ π ⋅ d p1 ⎥ ⎣ ⎦ d p1 ≥ 0,164 ⋅ m1 d p1 ≥ 0,251 m Usvajam standardnu cev prečnika Ø318 / 303 mm , DN 300, T.P.4.11. [6]. Srednja brzina strujanja pare u priključku iznosi:
w p1 = 4 ⋅ m1 = m 4 ⋅ 2,22 = 34,361 2 s 0,896 ⋅ π ⋅ 0.303
0.5

⋅ ρ1

− 0.25

≥ 0,164 ⋅ 2,22 0.5 ⋅ 0,896 −0.25

ρ 1 ⋅ π ⋅ d p1

2

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 12

Usvajam još jedan identičan priključak za odvod pare koji je karakterističan za deflegmator i koji odvodi nekondenzovanui paru ka nizu redno vezanih kondenzatora. Proračun je ovde izvođen kao da se sva para kondenzuje u deflegmatoru.

2.3.Određivanje prečnika priključka za izlaz kondenzata
Prema preporuci iz odeljka 6.1.7. [1] , unutrašnji prečnik priključka se izračunava iz uslova:

ρ1k ⋅ w p1k 2 ≤ 750

kg m ⋅ s2
2

⎡ ⎤ 4 ⋅ m1 kg ρ1k ⋅ ⎢ ⎥ ≤ 750 2 m ⋅ s2 ⎢ ρ1k ⋅ π ⋅ d p1k ⎥ ⎣ ⎦ d p1k ≥ 0,164 ⋅ m1 d p1k ≥ 0,059 m Usvajam standardnu cev prečnika Ø76,1 / 65 mm , DN 65, T.P.4.11. [6]. Srednja brzina strujanja pare u priključku iznosi:
w p1k = 4 ⋅ m1 = m 4 ⋅ 2,22 = 0.777 2 s 896 ⋅ π ⋅ 0.065
0.5

⋅ ρ1k

− 0.25

≥ 0,164 ⋅ 2,22 0.5 ⋅ 862 −0.25

ρ1k ⋅ π ⋅ d p1k

2

2.4.Pad pritiska sa strane cevi
Pad pritiska usled trenja izračunava se iz formule:
∆p 2,tr = ξ ⋅ 2 ⋅ Lc ρ 2 ⋅ w 2 2 ⋅ 2,6 992,2 ⋅ 0,366 2 = 0,0587 ⋅ = 1014 Pa du 2 0,02 2
2

gde je: • ξ , koeficijent otpora trenja,
⎛δ 68 ⎞ ⎟ ξ = 0,11 ⋅ ⎜ + ⎟ ⎜d ⎝ u Re ⎠
0.25

68 ⎞ ⎛ 0,0015 = 0,11 ⋅ ⎜ + ⎟ 11122 ⎠ ⎝ 0,02

0.25

= 0,0587

δ = 0,0015 mm , apsolutna hrapavost zida bakarne vučene cevi, T.1.6.[7].

Pad pritiska usled lokalnih otpora izračunava se iz formule: Br. indeksa Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 13

∆p 2,lok = ∑ ς i ⋅ gde je: • •

ρ 2 ⋅ wi2
2

=

992,2 ⋅ (1 + 0,5) ⋅ 1,586 2 + (0,5 + 1 + 2,5) ⋅ 0,366 2 = 2138 Pa 2

[

]

ζi , koeficijent lokalnog otpora, T 6.13. [1] , wi , m/s , karakteristična brzina na mestu lokalnog otpora. ζi
1,0 0,5 2,5 1,0 0,5 wi , m/s 1,586 0,366 0,366 0,366 1,586

Red.broj Lokalni otpor 1. Ulazni priključak 2. Ulaz u cevi cevnog snopa ( čeona povrsina je u ravni sa cevnom plocom) 3. Promena pravca strujanja za 180º u komori 4. Izlaz iz cevi cevnog snopa 5. Izlazni priključak

Ukupni pad pritiska sa strane cevi iznosi:
∆p u = ∆p 2,tr + ∆p 2,lok

∆pu = 1014 + 2138 = 3,152 kPa

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 14

3.Mehanički proračun
3.1.Proračun debljine zida cilindričnog omotača aparata (JUS M.E2.253), [8]
Ds ⋅ p + C1 + C 2 K 20 ⋅ ⋅ v + p S

s=

gde je: • • • • • • • Ds = 704 mm , spoljašnji prečnik omotača aparata (pretpostavljena debljina s = 2 mm), p = 1,013 bar , proračunski pritisak , K = 530 N/mm2 , proračunska čvrstoća σ0,2 za materijal Č 4571 i temperaturu t = 91,9°C , T.8. [5], (čvrstoća na 20°C, umanjena za 10%), S = 1,5 , stepen sigurnosti , vv = 0,8 , koeficijent slabljenja usled postojanja zavarenih spojeva , C1 = 0 mm , dodatak na dozvoljeno odstupanje dimenzija materijala (legirani čelik), C2 = 0 mm , dodatak na koroziju i habanje.

Na cilindričnom omotaču aparata, nalazi se priključak za dovod i odvod pare DN 300 (∅318×7,5), kao i priključak za odvod kondenzata DN 65 (∅76,1×5,55). Koeficijent slabljenja usled postojanja otvora određuje se u zavisnosti od vrste i veličine otvora (JUS M.E2.256), [8]: ⎛ vA = f ⎜ ⎜ ⎝ ⎛ v A1 = f ⎜ ⎜ ⎝ ⎛ v A2 = f ⎜ ⎜ ⎝ ⎞ ⎟ ⎟ ⎠

(Du + s A − C1 − C 2 ) ⋅ (s A − C1 − C 2 ) (700 + 2 − 0 − 0) ⋅ (2 − 0 − 0) (700 + 2 − 0 − 0) ⋅ (2 − 0 − 0)
65 303 ,

du

,

s s − C1s − C 2 s s A − C1 − C 2

7,5 − 0 − 0 ⎞ ⎟ = f (8,09 , 3,75) = 1 2−0−0 ⎟ ⎠ 5,55 − 0 − 0 ⎞ ⎟ = f (1,73 , 2,78) = 1 2−0−0 ⎟ ⎠

,

v = min(vv;vA1;vA2) = min (0,8;1;1) = 0,8

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 15

s=

704 ⋅ 1,013 + 0 + 0 = 0,126 mm 530 ⋅ 0,8 + 1,013 20 ⋅ 1.5

Iz ovog rezultata se vidi da nema smisla dalje ići na proračun pri ispitnim uslovima, već usvajam najmanju dozvoljenu vrednost sa aspekta krutosti konstrukcije, prema preporuci T.6.4. [1] : s = 5 mm.

3.2.Proračun debljine zida standardnog danca (JUS M.E2.252), [8]
Usvajaju se dva identična plitka torisferična danceta izrađena iscela. Proračun se izvodi na najgore uslove kojima je izloženo dance: voda u donjoj levoj komori ima temperaturu t = 55°C, proračunski pritisak je p = 1,5 bar. Proračun debljine zida cilindričnog dela danca
Ds ⋅ p 710 ⋅ 1,5 + C1 + C 2 = + 0,3 + 1 = 1,7 mm K 197 20 ⋅ ⋅ v + p 20 ⋅ ⋅ 1 + 1,5 S 1 .5

s=

gde je: • • • • • • • Ds = 710 mm , spoljašnji prečnik omotača aparata (pretpostavljena debljina s = 2 mm), p = 1,5 bar , proračunski pritisak , K = 197 N/mm2 , proračunska čvrstoća σ0,2 za materijal Č 0361 na proračunskoj temperaturi t = 55°C , T.P.3.1. [6], S = 1,5 , stepen sigurnosti , v = 1 , ne postoje zavareni spojevi ni izrezi na cilindričnom delu , C1 = 0,3 mm , dodatak na dozvoljeno odstupanje dimenzija materijala , C2 = 1 mm , dodatak na koroziju i habanje.

Proračun debljine zida torusnog dela danca Ds ⋅ p ⋅ β + C1 + C 2 K 40 ⋅ ⋅ v S

s=

, mm

gde je: • Br. indeksa β , proračunski koeficijent , određuje se sa odgovarajuće slike P.5.3 [6]: Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 16

β = f⎜ ⎜

⎛ s − C1 − C 2 d i ⎞ 2 − 0.3 − 1 0 ⎞ ⎟= f⎛ , , ⎜ ⎟ = f (0.001 , 0 ) = 6 ⎟ Ds Ds ⎠ 710 ⎠ ⎝ 710 ⎝

di = 0 , unutrašnji prečnik otvora na torusu (nema ga u ovom slučaju),
710 ⋅ 1,5 ⋅ 6 + 0,3 + 1 = 2,11 mm 197 40 ⋅ ⋅ 1,5 1,5

s=

Proračun debljine zida sfernog dela danca (kalote) Ds1 ⋅ p + C1 + C 2 K 40 ⋅ ⋅ v + p S

s=

, mm

Iz geometrije dubokih ispupčenih danaca: R = Ds = 710 mm , unutrašnji poluprečnik kalote Du1 = 2 ⋅ R = 2 ⋅ 710 = 1420 mm , unutrašnji prečnik kalote Ds1 = 2 ⋅ R + 2 ⋅ s , spoljašnji prečnik kalote Na cilindričnom omotaču aparata, nalaze se priključci za dovod i odvod vode DN 200 (∅216×6mm). Koeficijent slabljenja usled postojanja priključaka određuje se u zavisnosti od vrste i veličine otvora (JUS M.E2.256), [8]. ⎛ vA = f ⎜ ⎜ ⎝ gde je: • • • Br. indeksa s = 2,5 mm , prva pretpostavljena debljina kalote, Ds1 = 2 ⋅ R + 2 ⋅ s = 2 ⋅ 710 + 2 ⋅ 2.5 = 1425 mm C1s = 12,5% ⋅ s s = 12,5% ⋅ 6 = 0,75 mm , dodatak na dozvoljeno odstupanje dimenzija Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao ⎞ ⎟ ⎟ ⎠

(Du1 + s − C1 − C 2 ) ⋅ (s − C1 − C 2 )

du

,

s s − C1s − C 2 s s − C1 − C 2

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati
materijala priključka (T. P.4.9. [6]),

List br. 17

C2s = 1 , dodatak na koroziju i habanje. ⎛ vA = f ⎜ ⎜ ⎝ 6 − 0.75 − 1 ⎞ ⎟ = f (4,94 , 3,54) = 1 (1420 + 2,5 − 0.3 − 1) ⋅ (2,5 − 0.3 − 1) 2,5 − 0.3 − 1 ⎟ ⎠ 204 ,

Dance je izrađeno iscela pa je vv = 1. v = min(vv;vA) = min (1;1) = 1

s=

1425 ⋅ 1,5 + 0.3 + 1 = 1,71 mm 197 40 ⋅ ⋅ 1 + 1,5 1.5

Na osnovu izračunatih debljina delova danca, pošto je dance izrađeno iscela, usvaja se prva veća stndardna vrednost od najveće izračunate debljine lima s = 2,5 mm.
Provera na elastično ulubljivanje danca od unutrašnjeg natpritiska

Dance je dovoljno dimenzionisano na elastično ulubljivanje ako je pB > 1,5 p = 2,25 bar, gde je: •
pB , bar , pritisak ulubljivanja, određuje se sa Slike P.5.4. [6]

⎛ s − C1 − C 2 ⎞ 2,5 − 0,3 − 1 ⎞ 5 −5 ⎟ ⋅ E ⋅ 10 −5 = f ⎛ pB = f ⎜ ⎜ ⎟ ⋅ 2 ⋅ 10 ⋅ 10 = ⎟ ⎜ Ds 710 ⎝ ⎠ ⎠ ⎝ = f (0,0017 ) ⋅ 2 = 1,52 ⋅ 2 = 3,04 ≥ 2,25 bar
Do elastičnog ulubljivanja neće doći pod dejstvom unutrašnjeg natpritiska grafika.
Provera debljine danca na ispitne uslove

Ispitna temperatura: ti = 20°C Ispitni pritisak: pi = 1,3p Stepen sigurnosti: S = 1,1 Proračunska čvrstoća: K = 205 N/mm2 •
Provera debljine zida cilindričnog dela danca

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 18

s=

Ds ⋅ pi + C1 + C 2 K 20 ⋅ ⋅ v + pi S

, mm

s=

710 ⋅ 1,95 + 0.3 + 1 = 1,67 mm 205 20 ⋅ ⋅ 1 + 1,95 1.1

Manje od proračunatog za radne uslove. •
Provera debljine zida sfernog dela danca

s=

Dsk ⋅ p i + C1 + C 2 K 40 ⋅ ⋅ v + pi S

, mm

s=

1425 ⋅ 1,95 + 0.3 + 1 = 1,67 mm 205 40 ⋅ ⋅ 1 + 1,95 1.1

Manje od proračunatog za radne uslove. •
Provera debljine zida torusnog dela danca

s=

Ds ⋅ p i ⋅ β + C1 + C 2 K 40 ⋅ ⋅ v S

, mm

s=

710 ⋅ 1,95 ⋅ 6 + 0,3 + 1 = 2,41 mm 205 40 ⋅ ⋅1 1,1

Manje od proračunatog za radne uslove. Na osnovu proverenih debljina delova danca, pošto je dance izrađeno iscela, ostaje debljina lima s = 2,5 mm. Zbog robusnosti konstrukcije i korišćenja kuke pri montaži, usvajam debljinu danaca s = 4 mm na strani sigurnosti. •
Geometrijske karakteristike plitkog danca R = Ds = 710 mm r = 0,1 ⋅ Ds = 0,1 ⋅ 710 = 71 mm h2 = 0,1935 ⋅ Ds − 0,455 ⋅ s = 0,1935 ⋅ 710 − 0,455 ⋅ 4 = 136 mm

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 19

h1 ≥ 3,5 ⋅ s , usvajam h1 = 40 mm .

Uslovi za primenu standarda po kojima je proračun izvršen

0,001 ≤ 0,001 ≤

s − C1 − C 2 ≤ 0,1 Ds

4 − 0,3 − 1 ≤ 0,1 710 0,001 ≤ 0,0038 ≤ 0,1 Ds 710 = = 1.0028 ≤ 1,2 Du 708 Svi uslovi su ispunjeni.

3.3.Proračun vijaka (JUS M.E2.257), [8]
Usvajaju se kružni vijčani spojevi sa zaptivačima unutar kruga rupa.
3.3.1.Proračun sila u vijcima

Najmanja sila u vijku za radno stanje je:
FSB = FRB + FFB + FDB = 59358 + 6700 + 4403 = 70461 N

gde je:
FRB = p ⋅ π ⋅ d i2 1,5 ⋅ π ⋅ 710 2 = = 59358 N 40 40

di = 710 mm , unutrašnji prečnik prirubnice,
2 p ⋅ π ⋅ d D − d i2 1,5 ⋅ π ⋅ 749 2 − 710 2 = = = 6700 N 40 40

FFB

(

)

(

)

dD = 749 mm , srednji prečnik zaptivača,
1,5 p ⋅ π ⋅ d D ⋅ S D ⋅ K1 = ⋅ π ⋅ 749 ⋅ 1,2 ⋅ 10,4 = 4403 N 10 10

FDB =

• •

bD = 13 mm , korisna širina zaptivanja, K1, koeficijent zaptivača za stanje pri radu (vrednosti za tečnost), T.P.5.6. [6]:

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 20

K1 = 0,8 bD = 0,8 13 = 10,4 mm , SD = 1,2 , pomoćna vrednost.

Kako je ispitni pritisak pi = 1,3p ,razlike nisu velike pa sledi da ne treba računati FSB za ispitno stanje. Najmanja sila u vijku za ugradno stanje je:
FDV = π ⋅ d D ⋅ K D ⋅ k 0 = π ⋅ 749 ⋅ 156 = 366890 N

gde je: • •
k0 , koeficijent zaptivača za stanje pri ugradnji, KD , otpor promeni oblika materijala zaptivača. K D ⋅ k 0 = 12 ⋅ 13 = 156 3.3.2.Proračun prečnika vijaka

(T.P.5.6. [1]).

Za radno stanje prečnik vijaka se određuje po obrascu:

dk = Z ⋅

FSB + C5 K ⋅n

, mm

Usvajam priključne mere prirubnice (T.P.4.18. [6]), JUS M.B6.011: DN 700 PN 2,5 D = 860 mm d = 810 mm d1 = 26 mm M24 n = 24 nazivni prečnik nazivni pritisak spoljašnji prečnik podeoni prečnik prečnik rupe navoj vijka broj vijaka

Za vijke sa punim stablom, proračunskom čvrstoćom određenom prema granici razvlačenja i nalegajućim povrvršinama obrađenim skidanjem strugotine (T.P.4.18 [6]): Z = 1,51 K = 197 N/mm2
C5

pomoćna vrednost proračunska čvrstoća za materijal čelika Č 0345 na radnoj temperaturi t = 55ºC konstrukcioni dodatak

Z⋅
Br. indeksa

FSB 70461 = 1,51 ⋅ = 5,83 ≤ 20 ⇒ C5 = 3 mm K ⋅n 197 ⋅ 24
Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 21

d k = 5,83 + 3 = 8,83 mm

Za ugradno stanje prečnik vijaka se određuje po obrascu:

dk = Z ⋅
gde je: • •

FDV 366890 = 1,29 ⋅ = 11,14 mm K 20 ⋅ n 205 ⋅ 24

Z = 1,29 , pomoćna vrednost, K20 = 205 N/mm2 , proračunska čvrstoća za materijal čelika Č 0345 na 20ºC.

Usvajamo vijak M24, koji je preporučen standardom JUS M.B6.011.

3.4.Proračun prirubnica (JUS M.E2.258), [8]
Usvajamo prirubnicu za privarivanje sa prstenastim ispustom. Potrebna visina oboda prirubnice:

hF =
gde je: • • •

1,42 ⋅ W − Z 1,42 ⋅ 60045 − 11264 = = 24.4 mm b 124

s1 = 4 mm , debljina zida omotača na koji se privaruje prirubnica, du = 710 mm , unutrašnji prečnik prirubnice (spoljašnji prečnik aparata), Z , pomoćna vrednost:
Z = (d u + s1 ) ⋅ s12 = (710 + 4 ) ⋅ 4 2 = 11264

• • • •

dL = d1 = 26 mm , prečnik rupe za vijke, ds = 860 mm , spoljašnji prečnik prirubnice, V = f(du) = f(710) = 0,5 , pomoćna vrednost, ′ d L , redukovani prečnik rupe za vijke:

′ d L = V ⋅ d L = 0,5 ⋅ 26 = 13 mm

b , mm , proračunska dvostruka širina prirubnice:

′ b = d s − d u − 2 ⋅ d L = 860 − 710 − 2 ⋅ 13 = 124 mm

a , mm , krak delovanja sile u vijku za radno stanje:

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 22

a=

d t − d u − s1 810 − 710 − 4 = = 48 mm 2 2

aD , mm , krak delovanja sile u vijku za ugradno stanje stanje:

aD =
• • •

d t − d D 810 − 749 = = 30,5 mm 2 2

S = 1,5 , stepen sigurnosti pri prorač. (radnoj) temperaturi (JUS M.E2.250), K = 197 N/mm2 , proračunska čvrstoća za materijal prirubnice Č 0361, na t = 55ºC, W , mm3 , otporni moment prirubnice za radno stanje:

W=
• • •

FSB ⋅ S 70461 ⋅ 1,5 ⋅a = ⋅ 48 = 25752 mm 3 197 K

S = 1,1 , stepen sigurnosti pri ispitnim (ugradnim ) (JUS M.E2.250), K = 205 N/mm2 , proračunska čvrstoća za materijal prirubnice Č 0361, na t = 20ºC, W , mm3 , otporni moment prirubnice za ugradno stanje:

W=

FDV ⋅ S 366890 ⋅ 1,1 ⋅ aD = ⋅ 30,5 = 60045 mm 3 , K 20 205

Kao merodavan, uzima se veći otporni moment W = 60045 mm3. Usvaja se visina oboda prirubnice hF = 25 mm.

3.5.Proračun cevnih ploča (JUS M.E2.259), [8]
Usvajam okruglu ravnu cevnu ploču sa nadnesenim ivicama prirubnice. Potrebna debljina ploče iznosi: s=C⋅ gde je: • • • • • Br. indeksa
D1 = 700 mm , unutrašnji prečnik aparata, n = 488 , broj cevi u kondenzatoru, du = 20 mm, untrašnji prečnik cevi, pi = 1,5 bar , proračunski pritisak u cevi, K = 530 N/mm2 , proračunska čvrstoća σ0,2 za materijal Č 4571 i temperaturu t = 91,9°C , D12 − n ⋅ d u2

ν

pi ⋅ S 700 2 − 488 ⋅ 20 2 1,5 ⋅ 1,5 = 9,40 mm = 0,45 ⋅ ⋅ 0,2857 10 ⋅ 530 10 ⋅ K

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 23

• •

T.8. [5], (čvrstoća na 20°C, umanjena za 10%), S = 1,5 , stepen sigurnosti , v , koeficijent slabljenja ploče usled otvora za cevi:

ν=

t − d u 28 − 20 = = 0,2857 t 28

t = 28 mm , razmak između cevi.

Prema preporukama iskusnijih, debljina cevne ploče treba da bude s = 20 mm.

3.6.Provera čvrstoće omotača usled dilatacija cevi cevnog snopa
Napon koji se stvara u cevi pri radnim uslovima:

σ=
gde je: • • • • • • •

ds ⋅ p 22 ⋅ 0,15 + E ⋅ α ⋅ (t z ,max − tug ) = + 1,25 ⋅105 ⋅1,76 ⋅10 −5 ⋅ (78,8 − 15) = 141,18 4⋅s 4 ⋅1

N mm 2

ds = 22 mm, spoljašnji prečnik cevi, p = 1 bar , radni pritisak sa strane cevi, s = 1 mm , debljina zida cevi, E = 1,25 105 N/mm2 , modul elastičnosti za bakar [5], α = 1,76 10-5 K-1 , koeficijent termičkog širenja bakra [5], tz,max= 78,8°C , maksimalna temperatura zida cevi tokom rada, tug = 15°C, temperatura pri izradi razmenjivača.

Sila koja se sa svih cevi prenosi na omotač je:

⎛ (d s2 − d u2 ) ⋅ π N = n ⋅σ ⋅ ⎜ ⎜ 4 ⎝
A napon koji se javlja u omotaču:

⎞ ⎛ (22 2 − 20 2 ) ⋅ π ⎟ = 488 ⋅ 141,18 ⋅ ⎜ ⎜ ⎟ 4 ⎝ ⎠

⎞ ⎟ = 4,543 MN ⎟ ⎠

σ =

4⋅ N 4 ⋅ 4,543 ⋅ 10 6 N = = 410 2 2 2 2 (Ds − Du )⋅ π (710 − 700 )⋅ π mm 2

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 24

Iako ovo nije uporedni napon, i nije merodavan za upoređivanje sa zateznom čvrstoćom, ipak i omotač ima svoje dilatacije usled povećanja temperature (rađen je najgori slučaj kao da omotač ima temperaturu 20°C), konstatujem da ne treba postavljati kompenzator.

3.7.Provera cevi cevnog snopa na izvijanje (JUS M.E2.259), [8]
Kritična sila izvijanja za jednu bakarnu cev je:
Fk =

π 2 ⋅ E ⋅ J π 2 ⋅ 1,25 ⋅ 10 5 ⋅ 4197,34 = = 1016 N 3 ⋅ l k2 3 ⋅ 1300 2

gde je: • •
E = 1,25 105 N/mm2 , modul elastičnosti za bakar, J , mm4 , moment inercije poprečnog prstenastog preseka cevi, d s3 ⋅ π ⋅ δ 22 3 ⋅ π ⋅ 1 = = 4197,34 mm 4 8 8 lk , kritična dužina cevi za dati slučaj, J= l k = 0,5 ⋅ l = 0,5 ⋅ 2600 = 1300 mm

Sila opterećenja cevi je:
FR = N 1 = N 4543000 = = 9309 N n 488

Ova sila u stvarnosti nije toliko veća od kritične sile izvijanja, ali nam sigurno zbog ovoga treba kompenzator. Usvajam jednozidni talasasti kompenzator sa preklopnim spojem, jednostrano zavarenim ispod priključaka za dovod i odvod pare. Proračun dimenzija kompenzatora se neće izvoditi, a debljinu lima za kompenzator usvajam polovinu debljine zida omotača na koji se zavaruje kompenzator.

3.8.Provera izdržljivosti uvaljanog spoja cevi i cevne ploče (JUS M.E2.259), [8]
Za uvaljani spoj sa žljebovima i ravan otvor dozvoljeni površinski pritisak pmax = 300 N/mm2 prema standardu za proračun cevnih ploča

p max =

FR 9309 N = = 232 ≤ p max l w ⋅ (d s − d u ) 20 ⋅ (22 − 20) mm 2

gde je: • lw = s =20 mm, dužina uvaljivanja jednaka debljini cevne ploče. Br. indeksa Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 25

LITERATURA
[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] Jaćimović B., Genić S.: " Toplotne operacije i aparati", Mašinski fakultet, Beograd, 1992. Jaćimović B., Genić S., Nađ M., Laza J.: " Problemi iz toplotnih operacija i aparata", SMEITS i Mašinski fakultet, Beograd, 1996. Jaćimović B., Bogner M.: " Praktikum iz osnova tehnoloških procesa i aparata", Mašinski fakultet, Beograd, 1993. Kozić Đ., Vasiljević B.,Bekavac V.: " Priručnik za termodinamiku u jedinicama SI" , Mašinski fakultet, Beograd, 1999. Markoski M.: " Cevni vodovi", Mašinski fakultet, Beograd, 2000. Bogner M.,Petrović A.: " Konstrukcije i proračuni procesnih aparata", Mašinski fakultet, Beograd, 1991. Šašić M.: " Transport fluida i čvrstih materijala cevima " , Naučna knjiga, Beograd, 1990. Bogner M.,Vojnović V.,Ivanović N.: " Propisi i standardi za stabilne i posude pod pritiskom " , Mašinski fakultet, Beograd,1993.
pokretne

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 2

SADRŽAJ
• Sadržaj • Tehnički opis deflegmatora • Proračun deflegmatora 1.Tehnološki proračun 1.1.Toplotni bilans 1.2.Srednja temperaturska razlika 1.3.Izbor tipa razmenjivača toplote i osnovne geom. karakteristike 1.4.Odeđivanje koeficijenta prelaza toplote sa strane cevi 1.5. Odeđivanje koeficijenta prelaza toplote sa strane omotača 1.6. Odeđivanje koeficijenta prolaza toplote 1.7.Određivanje kritičnog toplotnog fluksa 1.8.Popravka dimenzija razmenjivača toplote 2.Strujni proračun 2.1.Određivanje prečnika priključka za ulaz i izlaz vode 2.2.Određivanje prečnika priključka za ulaz pare 2.3. Određivanje prečnika priključka za izlaz kondenzata 2.4.Pad pritiska sa strane cevi 3.Mehanički proračun 3.1.Proračun debljine zida cilindričnog omotača aparata 3.2.Proračun standardnog danaca 3.3.Proračun vijaka 3.4.Proračun prirubnica 3.5.Proračun cevnih ploča 3.6.Provera čvrstoće omotača usled dilatacije cevi cevnog snopa 3.7.Provera cevi cevnog snopa na izvijanje 3.8.Provera izdržljivosti uvaljanog spoja cevi i cevne ploče • Literatura 2 3 4 4 4 4 5 6 7 7 8 10 11 11 11 12 12 14 14 15 19 21 22 23 24 24 25

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 3

TEHNIČKI OPIS DEFLEGMATORA

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 4

PRORAČUN DEFLEGMATORA
1.Tehnološki proračun
1.1.Toplotni bilans
Toplotna snaga razmenjivača iznosi :

Q = m 2 ⋅ r2 =

5000 ⋅ 355 = 493 kW 3600

a potrosnja grejne pare je:
m1 = gde je:
• • • m2= 5000 kg/h , maseni protok mešavine benzola i toluola , r2 =355 kJ/kg , toplota isparavanja ostatka na pritisku od 1,16 bar i t=115ºC,T.4.2.4.[4], r1 =2114 kJ/kg , toplota kondenzacije grejne pare na temperaturi t=150ºC,T.4.2.4.[4].

Q 493 kg = = 0,233 r1 2114 s

1.2.Srednja temperaturska razlika
Srednja temperaturska razlika iznosi:

∆t sr = t kond − t isp = 150 − 115 = 35 °C gde je: • •
tkond = 150ºC , temperatura kondenzacije pare na pritisku od 4.76 bar , T.4.1.4.[4], tisp =115ºC , temperatura isparavanja ostatka na pritisku od 1,16 bar, T.4.1.4.[4],

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 5

1.3.Izbor tipa razmenjivača toplote i usvajanje osnovnih geometrijskih karakteristika
Usvojen je vertikalan dobošasti aparat sa nepokretnim cevnim pločama u kome se kondenzacija pare odvija sa strane međucevnog prostora, a mesavina vode i etanola protiče kroz cevi aparata u jednom prolazu ( Npr =1 ). Prema T. 5.1. [1] za isparivace i sistem etanol – voda uobičajan opseg koeficijenta prolaza toplote za dobošaste izmenjivače je 600 – 1200 W/(m2 K) . Pretpostavljam orjentacionu vrednost koeficijenta prolaza toplote k = 644 W/(m2 K). Usvajam bakarne cevi Ø25 / 2 mm. (T...... [5]) Usvajam običan trouglasti raspored cevi sa korakom t = 32 mm ( T.6.2. [1] ). Usvajam unutrašnji prečnik omotača Du = 600 mm. Na osnovu dijagrama na SL.6.7 [1] usvojeno je rastojanje između cevnog snopa i omotača od Lso = 42 mm. Površina za razmenu toplote iznosi:

Siz =

Q 493 ⋅ 10 3 = = 21,875 m 2 k ⋅ ∆t sr 640 ⋅ 35

Prečnik kružnice koja prolazi kroz ose cevi na obodu snopa: D cc = D u − L so = 600 − 42 = 558 mm Broj cevi određujem prema metodu 3 , str142, [1]:
(D u − d s ) − L so (600 − 25) − 42 = = 8,734 2⋅t 2 ⋅ 32 s = r 2 = 8,734 2 = 76,289 ⇒ N s = 76 ⇒ N c = 283 r=

( T.6.7. [1] )

Dužina cevi razmenjivača toplote je:
Lc = Siz 21,875 = = 0,985 m π ⋅ d s ⋅ N c π ⋅ 0,025 ⋅ 283

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 6

1.4.Određivanje koeficijenta prelaza toplote sa strane vode (cevi)
α u = 0,104 ⋅ p 0,69 ⋅ 1,8 ⋅ p 0,17 + 4 ⋅ p1, 2 + 10 ⋅ p10 ⋅ q 0,7 c r r r α u = 0,104 ⋅ 40,5 0,69 ⋅ 1,8 ⋅ 0,029 0,17 + 4 ⋅ 0,0291, 2 + 10 ⋅ 0,02910 ⋅ q 0,7 α u = 1,391 ⋅ q 0,7

(

)

(

)

gde je: • pc =40.5 bar , kritični pritisak toluola. ( T.4.2.4. [4] ) • p2 =1,16 bar , pritisak zasićenja ostatka na radnoj temperaturi ( T.4.2.4. [4] ) p 1,16 • pr = 2 = = 0,029 , redukovani pritisak p c 40,5

1.5.Određivanje koeficijenta prelaza toplote sa strane (pare) omotača
Prema poglavlju 7.3. [3], koeficijent prelaza toplote se izračunava prema izrazu: ⎡ λ3l ⋅ ρ l ⋅ ρ l − ρ g ⋅ g ⎤ 3 α s = 1,177 ⋅ ⎢ ⎥ µ l ⋅ Γν ⎢ ⎥ ⎣ ⎦ ⎡ 0,684 3 ⋅ 916,93 ⋅ (916,93 − 2,547 ) ⋅ 9,81⎤ 3 W α s = 1,177 ⋅ ⎢ ⎥ = 12990 2 −3 0,186 ⋅ 10 ⋅ 0,01 m ⋅K ⎣ ⎦ gde je: • • • • •
1

(

)

1

ρg = 2,547 kg/m3 , gustina pare. m1 kg 0,233 , gustina slivanja kondenzata svedena na Γν = = = 0,01 N c ⋅ π ⋅ d s 283 ⋅ π ⋅ 0,025 m ⋅s spoljašnju površinu cevi

ρl = 916,93 kg/m3 , gustina kondenzata, µl = 0,186 10 –3 Pa s, koeficijent dinamičke viskoznosti kondenzata, λl = 0,684 W/(mK) , koeficijent provođenja toplote kondenzata,

Sva termofizička svojstva pare i kondenzata su uzeta za temperaturu kondenzacije tkond = 150ºC . ( T.4.2.8. [4] )

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 7

1.6.Određivanje koeficijenta prolaza toplote
Otpori provođenju toplote usled zaprljanja se usvajaju prema T.5.2. [1]: R 1 = 0,1 ⋅ 10 −3 m2 ⋅ K W m2 ⋅ K R 2 = 0,4 ⋅ 10 −3 W otpor provođenju toplote sa strane toplijeg fluida otpor provođenju toplote sa strane hladnijeg fluida

Koeficijent prolaza toplote iznosi :
d 1 1 = + R1 + s k αs du ⎞ ⎛ 1 ds ds ⋅⎜ ⎟ ⎜ α + R 2 ⎟ + 2 ⋅ λ ⋅ ln d s u ⎠ ⎝ u

⎞ 1 1 0.025 ⎛ 1 0.025 0.025 = + 0.1 ⋅ 10 −3 + ⋅⎜ + 0.4 ⋅ 10 −3 ⎟ + ⎜ 1,391 ⋅ q 0,7 ⎟ 2 ⋅ 16,585 ⋅ ln 0.021 k 12990 0.021 ⎝ ⎠ W m2 ⋅ K pri čemu se iterativnim postupkom dobija: q=2,254 104 W/m2 , specifično toplotno opterećenje k = 644,108

gde je: •

λz = 16.585 W/mK , koeficijent provođenja toplote za Č 4572 na tsr = 132,5ºC , T.6.2. [4].

1.7.Određivanje kritičnig toplotnog fluksa
q c = 3,67 ⋅ 10 4 ⋅ p c ⋅ p 0,35 ⋅ (1 − p r ) r q c = 3,67 ⋅ 10 4 ⋅ 40,5 ⋅ 10 5 ⋅ 0,029 0,35 ⋅ (1 − 0,029 )
q c = 4,176 ⋅ 10 5 W m2

Vrednost kritičnog toplotnog fluksa je veća od stvarnog toplotnog fluksa što znači da je u pitanju mehurasto ključanje u cevima

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 8

1.8.Popravka dimenzija razmenjivača toplote
Površina za razmenu toplote iznosi:
Siz = Q 493 ⋅ 10 3 = = 21,871 m 2 k ⋅ ∆t sr 644,108 ⋅ 35

Dužina cevi razmenjivača toplote je:
Lc = S iz 21,871 = = 0,984 m π ⋅ d s ⋅ N c π ⋅ 0,025 ⋅ 283

Usvajam cevi dužine 1 m.

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 9

2.Strujni proračun
2.1.Određivanje prečnika priključka za ulaz i izlaz vode
Prema preporuci iz odeljka 6.1.7. [1] , unutrašnji prečnik priključka se izračunava iz uslova:

ρ 2 ⋅ w p 2 2 ≤ 2250

kg m ⋅ s2
2

⎡ 4⋅m ⎤ kg 2 ρ2 ⋅ ⎢ ⎥ ≤ 2250 2 m ⋅ s2 ⎢ ρ2 ⋅ π ⋅ d p2 ⎥ ⎣ ⎦
d p 2 ≥ 0,164 ⋅ m2 d p 2 ≥ 0,154 m
0.5

⋅ ρ2

− 0.25

≥ 0,164 ⋅ 27,8 0.5 ⋅ 992,2 −0.25

Usvajam standardnu cev prečnika Ø216 / 204 mm , DN 200, T.P.4.11. [6]. Srednja brzina strujanja vode u priključku iznosi: wp2 = 4 ⋅ m2 = m 4 ⋅ 27.8 = 0,892 2 s 992.2 ⋅ π ⋅ 0.204

ρ 2 ⋅ π ⋅ d p2

2

2.2.Određivanje prečnika priključka za ulaz pare
Prema preporuci iz odeljka 6.1.7. [1] , unutrašnji prečnik priključka se izračunava iz uslova:

ρ1 ⋅ w p1 2 ≤ 2250

kg m ⋅ s2
2

⎡ 4⋅m ⎤ kg 1 ρ1 ⋅ ⎢ ⎥ ≤ 2250 2 m ⋅ s2 ⎢ ρ1 ⋅ π ⋅ d p1 ⎥ ⎣ ⎦ d p1 ≥ 0,164 ⋅ m1 d p1 ≥ 0,251 m Usvajam standardnu cev prečnika Ø318 / 303 mm , DN 300, T.P.4.11. [6]. Srednja brzina strujanja pare u priključku iznosi:
0.5

⋅ ρ1

− 0.25

≥ 0,164 ⋅ 2,22 0.5 ⋅ 0,896 −0.25

w p1 =

4 ⋅ m1

ρ1 ⋅ π ⋅ d p1

2

=

m 4 ⋅ 2,22 = 34,361 2 s 0,896 ⋅ π ⋅ 0.303

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 10

Usvajam još jedan identičan priključak za odvod pare koji je karakterističan za deflegmator i koji odvodi nekondenzovanui paru ka nizu redno vezanih kondenzatora. Proračun je ovde izvođen kao da se sva para kondenzuje u deflegmatoru.

2.3.Određivanje prečnika priključka za izlaz kondenzata
Prema preporuci iz odeljka 6.1.7. [1] , unutrašnji prečnik priključka se izračunava iz uslova:

ρ1k ⋅ w p1k 2 ≤ 750

kg m ⋅ s2
2

⎡ ⎤ 4 ⋅ m1 kg ρ1k ⋅ ⎢ ⎥ ≤ 750 2 m ⋅ s2 ⎢ ρ1k ⋅ π ⋅ d p1k ⎥ ⎣ ⎦

d p1k ≥ 0,164 ⋅ m1 d p1k ≥ 0,059 m

0.5

⋅ ρ1k

− 0.25

≥ 0,164 ⋅ 2,22 0.5 ⋅ 862 −0.25

Usvajam standardnu cev prečnika Ø76,1 / 65 mm , DN 65, T.P.4.11. [6]. Srednja brzina strujanja pare u priključku iznosi:

w p1k =

4 ⋅ m1

ρ1k ⋅ π ⋅ d p1k

2

=

m 4 ⋅ 2,22 = 0.777 2 s 896 ⋅ π ⋅ 0.065

2.4.Pad pritiska sa strane cevi
Pad pritiska usled trenja izračunava se iz formule:
∆p 2 ,tr 2 ⋅ Lc ρ 2 ⋅ w2 2 ⋅ 2,6 992,2 ⋅ 0,366 2 =ξ ⋅ = 0,0587 ⋅ = 1014 Pa du 2 0,02 2
2

gde je: • ξ , koeficijent otpora trenja,
⎛δ 68 ⎞ ⎟ ξ = 0,11 ⋅ ⎜ + ⎟ ⎜d ⎝ u Re ⎠ •
0.25

68 ⎞ ⎛ 0,0015 = 0,11 ⋅ ⎜ + ⎟ 11122 ⎠ ⎝ 0,02

0.25

= 0,0587

δ = 0,0015 mm , apsolutna hrapavost zida bakarne vučene cevi, T.1.6.[7].

Pad pritiska usled lokalnih otpora izračunava se iz formule:

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 11

∆p 2,lok = ∑ ς i ⋅ gde je: • •

ρ 2 ⋅ wi2
2

=

992,2 ⋅ (1 + 0,5) ⋅ 0,892 2 + (0,5 + 1 + 2,5) ⋅ 0,366 2 = 958 Pa 2

[

]

ζi , koeficijent lokalnog otpora, T 6.13. [1] ,
wi , m/s , karakteristična brzina na mestu lokalnog otpora.

Red.broj Lokalni otpor 1. Ulazni priključak 2. Ulaz u cevi cevnog snopa ( čeona povrsina je u ravni sa cevnom plocom) 3. Promena pravca strujanja za 180º u komori 4. Izlaz iz cevi cevnog snopa 5. Izlazni priključak

ζi
1,0 0,5 2,5 1,0 0,5

wi , m/s 0,892 0,366 0,366 0,366 0,892

Ukupni pad pritiska sa strane cevi iznosi:
∆p u = ∆p 2,tr + ∆p 2,lok

∆pu = 1014 + 958 = 1,972 kPa

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 12

3.Mehanički proračun
3.1.Proračun debljine zida cilindričnog omotača aparata (JUS M.E2.253), [8]
Ds ⋅ p + C1 + C 2 K 20 ⋅ ⋅ v + p S

s=

gde je: • • • • • • • Ds = 704 mm , spoljašnji prečnik omotača aparata (pretpostavljena debljina s = 2 mm), p = 1,013 bar , proračunski pritisak , K = 530 N/mm2 , proračunska čvrstoća σ0,2 za materijal Č 4571 i temperaturu t = 91,9°C , T.8. [5], (čvrstoća na 20°C, umanjena za 10%), S = 1,5 , stepen sigurnosti , vv = 0,8 , koeficijent slabljenja usled postojanja zavarenih spojeva , C1 = 0 mm , dodatak na dozvoljeno odstupanje dimenzija materijala (legirani čelik), C2 = 0 mm , dodatak na koroziju i habanje.

Na cilindričnom omotaču aparata, nalazi se priključak za dovod i odvod pare DN 300 (∅318×7,5), kao i priključak za odvod kondenzata DN 65 (∅76,1×5,55). Koeficijent slabljenja usled postojanja otvora određuje se u zavisnosti od vrste i veličine otvora (JUS M.E2.256), [8]: ⎛ vA = f ⎜ ⎜ ⎝ ⎛ v A1 = f ⎜ ⎜ ⎝ ⎛ v A2 = f ⎜ ⎜ ⎝ ⎞ ⎟ ⎟ ⎠

(Du + s A − C1 − C 2 ) ⋅ (s A − C1 − C 2 ) (700 + 2 − 0 − 0) ⋅ (2 − 0 − 0) (700 + 2 − 0 − 0) ⋅ (2 − 0 − 0)
65 303 ,

du

,

s s − C1s − C 2 s s A − C1 − C 2

7,5 − 0 − 0 ⎞ ⎟ = f (8,09 , 3,75) = 1 2−0−0 ⎟ ⎠ 5,55 − 0 − 0 ⎞ ⎟ = f (1,73 , 2,78) = 1 2−0−0 ⎟ ⎠

,

v = min(vv;vA1;vA2) = min (0,8;1;1) = 0,8

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 13

s=

704 ⋅ 1,013 + 0 + 0 = 0,126 mm 530 20 ⋅ ⋅ 0,8 + 1,013 1 .5

Iz ovog rezultata se vidi da nema smisla dalje ići na proračun pri ispitnim uslovima, već usvajam najmanju dozvoljenu vrednost sa aspekta krutosti konstrukcije, prema preporuci T.6.4. [1] : s = 5 mm.

3.2.Proračun debljine zida standardnog danca (JUS M.E2.252), [8]
Usvajaju se dva identična plitka torisferična danceta izrađena iscela. Proračun se izvodi na najgore uslove kojima je izloženo dance: voda u donjoj levoj komori ima temperaturu t = 55°C, proračunski pritisak je p = 1,5 bar.
Proračun debljine zida cilindričnog dela danca

s=

Ds ⋅ p 710 ⋅ 1,5 + 0,3 + 1 = 1,7 mm + C1 + C 2 = K 197 ⋅ 1 + 1,5 20 ⋅ ⋅ v + p 20 ⋅ S 1.5

gde je: • • • • • • • Ds = 710 mm , spoljašnji prečnik omotača aparata (pretpostavljena debljina s = 2 mm), p = 1,5 bar , proračunski pritisak , K = 197 N/mm2 , proračunska čvrstoća σ0,2 za materijal Č 0361 na proračunskoj temperaturi t = 55°C , T.P.3.1. [6], S = 1,5 , stepen sigurnosti , v = 1 , ne postoje zavareni spojevi ni izrezi na cilindričnom delu , C1 = 0,3 mm , dodatak na dozvoljeno odstupanje dimenzija materijala , C2 = 1 mm , dodatak na koroziju i habanje.

Proračun debljine zida torusnog dela danca

s=

Ds ⋅ p ⋅ β + C1 + C 2 K 40 ⋅ ⋅ v S

, mm

gde je: • β , proračunski koeficijent , određuje se sa odgovarajuće slike P.5.3 [6]:

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 14

β = f⎜ ⎜

⎛ s − C1 − C 2 d i ⎞ ⎟= , Ds Ds ⎟ ⎝ ⎠

⎛ 2 − 0 .3 − 1 0 ⎞ f⎜ , ⎟ = f (0.001 , 0 ) = 6 710 ⎠ ⎝ 710

di = 0 , unutrašnji prečnik otvora na torusu (nema ga u ovom slučaju), 710 ⋅ 1,5 ⋅ 6 + 0,3 + 1 = 2,11 mm 197 40 ⋅ ⋅ 1,5 1,5

s=

Proračun debljine zida sfernog dela danca (kalote)

s=

Ds1 ⋅ p + C1 + C 2 K 40 ⋅ ⋅ v + p S

, mm

Iz geometrije dubokih ispupčenih danaca: R = Ds = 710 mm , unutrašnji poluprečnik kalote Du1 = 2 ⋅ R = 2 ⋅ 710 = 1420 mm , unutrašnji prečnik kalote Ds1 = 2 ⋅ R + 2 ⋅ s , spoljašnji prečnik kalote Na cilindričnom omotaču aparata, nalaze se priključci za dovod i odvod vode DN 200 (∅216×6mm). Koeficijent slabljenja usled postojanja priključaka određuje se u zavisnosti od vrste i veličine otvora (JUS M.E2.256), [8]. ⎛ vA = f ⎜ ⎜ ⎝ gde je: • • • Br. indeksa s = 2,5 mm , prva pretpostavljena debljina kalote, Ds1 = 2 ⋅ R + 2 ⋅ s = 2 ⋅ 710 + 2 ⋅ 2.5 = 1425 mm C1s = 12,5% ⋅ s s = 12,5% ⋅ 6 = 0,75 mm , dodatak na dozvoljeno odstupanje dimenzija Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao ⎞ ⎟ ⎟ ⎠

(Du1 + s − C1 − C 2 ) ⋅ (s − C1 − C 2 )

du

,

s s − C1s − C 2 s s − C1 − C 2

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati
materijala priključka (T. P.4.9. [6]),

List br. 15

C2s = 1 , dodatak na koroziju i habanje. ⎛ vA = f ⎜ ⎜ ⎝ 6 − 0.75 − 1 ⎞ ⎟ = f (4,94 , 3,54) = 1 (1420 + 2,5 − 0.3 − 1) ⋅ (2,5 − 0.3 − 1) 2,5 − 0.3 − 1 ⎟ ⎠ 204 ,

Dance je izrađeno iscela pa je vv = 1. v = min(vv;vA) = min (1;1) = 1
s= 1425 ⋅ 1,5 + 0.3 + 1 = 1,71 mm 197 40 ⋅ ⋅ 1 + 1,5 1 .5

Na osnovu izračunatih debljina delova danca, pošto je dance izrađeno iscela, usvaja se prva veća stndardna vrednost od najveće izračunate debljine lima s = 2,5 mm.
Provera na elastično ulubljivanje danca od unutrašnjeg natpritiska

Dance je dovoljno dimenzionisano na elastično ulubljivanje ako je pB > 1,5 p = 2,25 bar, gde je: • pB , bar , pritisak ulubljivanja, određuje se sa Slike P.5.4. [6]
⎛ s − C1 − C 2 ⎞ 2,5 − 0,3 − 1 ⎞ 5 −5 ⎟ ⋅ E ⋅ 10 −5 = f ⎛ pB = f ⎜ ⎜ ⎟ ⋅ 2 ⋅ 10 ⋅ 10 = ⎜ ⎟ Ds 710 ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ = f (0,0017 ) ⋅ 2 = 1,52 ⋅ 2 = 3,04 ≥ 2,25 bar

Do elastičnog ulubljivanja neće doći pod dejstvom unutrašnjeg natpritiska grafika.
Provera debljine danca na ispitne uslove

Ispitna temperatura: ti = 20°C Ispitni pritisak: pi = 1,3p Stepen sigurnosti: S = 1,1 Proračunska čvrstoća: K = 205 N/mm2 •
Provera debljine zida cilindričnog dela danca

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 16

s=

Ds ⋅ pi + C1 + C 2 K 20 ⋅ ⋅ v + pi S

, mm

s=

710 ⋅ 1,95 + 0.3 + 1 = 1,67 mm 205 20 ⋅ ⋅ 1 + 1,95 1 .1

Manje od proračunatog za radne uslove. •
Provera debljine zida sfernog dela danca

s=

Dsk ⋅ pi + C1 + C 2 K 40 ⋅ ⋅ v + pi S

, mm

s=

1425 ⋅ 1,95 + 0.3 + 1 = 1,67 mm 205 40 ⋅ ⋅ 1 + 1,95 1 .1

Manje od proračunatog za radne uslove. •
Provera debljine zida torusnog dela danca

s=

Ds ⋅ p i ⋅ β + C1 + C 2 K 40 ⋅ ⋅ v S

, mm

s=

710 ⋅ 1,95 ⋅ 6 + 0,3 + 1 = 2,41 mm 205 40 ⋅ ⋅1 1,1

Manje od proračunatog za radne uslove. Na osnovu proverenih debljina delova danca, pošto je dance izrađeno iscela, ostaje debljina lima s = 2,5 mm. Zbog robusnosti konstrukcije i korišćenja kuke pri montaži, usvajam debljinu danaca s = 4 mm na strani sigurnosti. •
Geometrijske karakteristike plitkog danca

R = Ds = 710 mm r = 0,1 ⋅ Ds = 0,1 ⋅ 710 = 71 mm h2 = 0,1935 ⋅ Ds − 0,455 ⋅ s = 0,1935 ⋅ 710 − 0,455 ⋅ 4 = 136 mm

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 17

h1 ≥ 3,5 ⋅ s , biće usvojeno prema potrebi visine prirubnice.

Uslovi za primenu standarda po kojima je proračun izvršen

0,001 ≤ 0,001 ≤

s − C1 − C 2 ≤ 0,1 Ds

4 − 0,3 − 1 ≤ 0,1 710 0,001 ≤ 0,0038 ≤ 0,1 Ds 710 = = 1.0028 ≤ 1,2 Du 708 Svi uslovi su ispunjeni.

3.3.Proračun vijaka (JUS M.E2.257), [8]
Usvajaju se kružni vijčani spojevi sa zaptivačima unutar kruga rupa.
3.3.1.Proračun sila u vijcima

Najmanja sila u vijku za radno stanje je: FSB = FRB + FFB + FDB = 59358 + 6700 + 4403 = 70461 N gde je: FRB = • p ⋅ π ⋅ d i2 1,5 ⋅ π ⋅ 710 2 = = 59358 N 40 40

di = 710 mm , unutrašnji prečnik prirubnice,
2 p ⋅ π ⋅ d D − d i2 1,5 ⋅ π ⋅ 749 2 − 710 2 = = 6700 N 40 40

FFB = •

(

)

(

)

dD = 749 mm , srednji prečnik zaptivača,

FDB =
• •

p 1,5 ⋅ π ⋅ d D ⋅ S D ⋅ K1 = ⋅ π ⋅ 749 ⋅ 1,2 ⋅ 10,4 = 4403 N 10 10

bD = 13 mm , korisna širina zaptivanja, K1, koeficijent zaptivača za stanje pri radu (vrednosti za tečnost), T.P.5.6. [6]:

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 18

K1 = 0,8 bD = 0,8 13 = 10,4 mm , SD = 1,2 , pomoćna vrednost.

Kako je ispitni pritisak pi = 1,3p ,razlike nisu velike pa sledi da ne treba računati FSB za ispitno stanje. Najmanja sila u vijku za ugradno stanje je:

FDV = π ⋅ d D ⋅ K D ⋅ k 0 = π ⋅ 749 ⋅ 156 = 366890 N
gde je: • •

k0 , koeficijent zaptivača za stanje pri ugradnji, KD , otpor promeni oblika materijala zaptivača. K D ⋅ k 0 = 12 ⋅ 13 = 156
(T.P.5.6. [1]).

3.3.2.Proračun prečnika vijaka

Za radno stanje prečnik vijaka se određuje po obrascu:
dk = Z ⋅ FSB + C5 K ⋅n
, mm

Usvajam priključne mere prirubnice (T.P.4.18. [6]), JUS M.B6.011: DN 700 PN 2,5 D = 860 mm d = 810 mm d1 = 26 mm M24 n = 24 nazivni prečnik nazivni pritisak spoljašnji prečnik podeoni prečnik prečnik rupe navoj vijka broj vijaka

Za vijke sa punim stablom, proračunskom čvrstoćom određenom prema granici razvlačenja i nalegajućim povrvršinama obrađenim skidanjem strugotine (T.P.4.18 [6]): Z = 1,51 K = 197 N/mm2 pomoćna vrednost proračunska čvrstoća za materijal čelika Č 0345 na radnoj temperaturi t = 55ºC konstrukcioni dodatak

C5
Z⋅

FSB 70461 = 1,51 ⋅ = 5,83 ≤ 20 ⇒ C 5 = 3 mm 197 ⋅ 24 K ⋅n

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 19

d k = 5,83 + 3 = 8,83 mm
Za ugradno stanje prečnik vijaka se određuje po obrascu:
dk = Z ⋅ FDV 366890 = 1,29 ⋅ = 11,14 mm 205 ⋅ 24 K 20 ⋅ n

gde je: • •

Z = 1,29 , pomoćna vrednost, K20 = 205 N/mm2 , proračunska čvrstoća za materijal čelika Č 0345 na 20ºC.

Usvajamo vijak M24, koji je preporučen standardom JUS M.B6.011.

3.4.Proračun prirubnica (JUS M.E2.258), [8]
Usvajamo prirubnicu za privarivanje sa prstenastim ispustom. Potrebna visina oboda prirubnice:

hF = gde je: • • •

1,42 ⋅ W − Z 1,42 ⋅ 60045 − 11264 = = 24.4 mm b 124

s1 = 4 mm , debljina zida omotača na koji se privaruje prirubnica, du = 710 mm , unutrašnji prečnik prirubnice (spoljašnji prečnik aparata), Z , pomoćna vrednost:
Z = (d u + s1 ) ⋅ s12 = (710 + 4) ⋅ 4 2 = 11264

• • • •

dL = d1 = 26 mm , prečnik rupe za vijke, ds = 860 mm , spoljašnji prečnik prirubnice, V = f(du) = f(710) = 0,5 , pomoćna vrednost, ′ d L , redukovani prečnik rupe za vijke:
′ d L = V ⋅ d L = 0,5 ⋅ 26 = 13 mm

b , mm , proračunska dvostruka širina prirubnice:

′ b = d s − d u − 2 ⋅ d L = 860 − 710 − 2 ⋅ 13 = 124 mm • a , mm , krak delovanja sile u vijku za radno stanje:

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 20

a= •

d t − d u − s1 810 − 710 − 4 = = 48 mm 2 2

aD , mm , krak delovanja sile u vijku za ugradno stanje stanje: aD = d t − d D 810 − 749 = = 30,5 mm 2 2

• • •

S = 1,5 , stepen sigurnosti pri prorač. (radnoj) temperaturi (JUS M.E2.250), K = 197 N/mm2 , proračunska čvrstoća za materijal prirubnice Č 0361, na t = 55ºC, W , mm3 , otporni moment prirubnice za radno stanje: FSB ⋅ S 70461 ⋅ 1,5 ⋅a = ⋅ 48 = 25752 mm 3 197 K

W= • • •

S = 1,1 , stepen sigurnosti pri ispitnim (ugradnim ) (JUS M.E2.250), K = 205 N/mm2 , proračunska čvrstoća za materijal prirubnice Č 0361, na t = 20ºC, W , mm3 , otporni moment prirubnice za ugradno stanje:

W=

FDV ⋅ S 366890 ⋅ 1,1 ⋅ aD = ⋅ 30,5 = 60045 mm 3 , K 20 205

Kao merodavan, uzima se veći otporni moment W = 60045 mm3. Usvaja se visina oboda prirubnice hF = 25 mm.

3.5.Proračun cevnih ploča (JUS M.E2.259), [8]
Usvajam okruglu ravnu cevnu ploču sa nadnesenim ivicama prirubnice. Potrebna debljina ploče iznosi: s=C⋅ gde je: • • • • • D1 = 700 mm , unutrašnji prečnik aparata, n = 488 , broj cevi u kondenzatoru, du = 20 mm, untrašnji prečnik cevi, pi = 1,5 bar , proračunski pritisak u cevi, K = 530 N/mm2 , proračunska čvrstoća σ0,2 za materijal Č 4571 i temperaturu t = 91,9°C , D12 − n ⋅ d u2 ⋅ pi ⋅ S 700 2 − 488 ⋅ 20 2 1,5 ⋅ 1,5 = 0,45 ⋅ ⋅ = 9,40 mm 10 ⋅ K 0,2857 10 ⋅ 530

ν

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 21

• •

T.8. [5], (čvrstoća na 20°C, umanjena za 10%), S = 1,5 , stepen sigurnosti , v , koeficijent slabljenja ploče usled otvora za cevi:
t − d u 28 − 20 = = 0,2857 28 t

ν=

t = 28 mm , razmak između cevi.

Prema preporukama iskusnijih, debljina cevne ploče treba da bude s = 20 mm.

3.6.Provera čvrstoće omotača usled dilatacija cevi cevnog snopa
Napon koji se stvara u cevi pri radnim uslovima:

σ=
gde je: • • • • • • •

ds ⋅ p 22 ⋅ 0,15 + E ⋅ α ⋅ (t z ,max − tug ) = + 1,25 ⋅105 ⋅1,76 ⋅10 −5 ⋅ (78,8 − 15) = 141,18 4⋅s 4 ⋅1

N mm 2

ds = 22 mm, spoljašnji prečnik cevi, p = 1 bar , radni pritisak sa strane cevi, s = 1 mm , debljina zida cevi, E = 1,25 105 N/mm2 , modul elastičnosti za bakar [5], α = 1,76 10-5 K-1 , koeficijent termičkog širenja bakra [5], tz,max= 78,8°C , maksimalna temperatura zida cevi tokom rada, tug = 15°C, temperatura pri izradi razmenjivača.

Sila koja se sa svih cevi prenosi na omotač je:
⎛ (d s2 − d u2 ) ⋅ π N = n ⋅σ ⋅ ⎜ ⎜ 4 ⎝ ⎞ ⎛ (22 2 − 20 2 ) ⋅ π ⎟ = 488 ⋅ 141,18 ⋅ ⎜ ⎜ ⎟ 4 ⎝ ⎠ ⎞ ⎟ = 4,543 MN ⎟ ⎠

A napon koji se javlja u omotaču: 4⋅ N 4 ⋅ 4,543 ⋅ 10 6 N = = 410 2 2 2 2 Ds − Du ⋅ π 710 − 700 ⋅ π mm 2

σ =

(

)

(

)

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 22

Iako ovo nije uporedni napon, i nije merodavan za upoređivanje sa zateznom čvrstoćom, ipak i omotač ima svoje dilatacije usled povećanja temperature (rađen je najgori slučaj kao da omotač ima temperaturu 20°C), konstatujem da ne treba postavljati kompenzator.

3.7.Provera cevi cevnog snopa na izvijanje (JUS M.E2.259), [8]
Kritična sila izvijanja za jednu bakarnu cev je: Fk = gde je: • • E = 1,25 105 N/mm2 , modul elastičnosti za bakar, J , mm4 , moment inercije poprečnog prstenastog preseka cevi, d s3 ⋅ π ⋅ δ 22 3 ⋅ π ⋅ 1 = = 4197,34 mm 4 J= 8 8 lk , kritična dužina cevi za dati slučaj, l k = 0,5 ⋅ l = 0,5 ⋅ 2600 = 1300 mm Sila opterećenja cevi je: FR = N 1 = N 4543000 = = 9309 N n 488

π2 ⋅E⋅J
3 ⋅ l k2

=

π 2 ⋅ 1,25 ⋅ 10 5 ⋅ 4197,34
3 ⋅ 1300 2

= 1016 N

Ova sila u stvarnosti nije toliko veća od kritične sile izvijanja, ali nam sigurno zbog ovoga treba kompenzator. Usvajam kompenzacionu liru.

3.8.Provera izdržljivosti uvaljanog spoja cevi i cevne ploče (JUS M.E2.259), [8]
Za uvaljani spoj sa žljebovima i ravan otvor dozvoljeni površinski pritisak pmax = 300 N/mm2 prema standardu za proračun cevnih ploča
p max = FR N 9309 = = 232 ≤ p max l w ⋅ (d s − d u ) 20 ⋅ (22 − 20 ) mm 2

gde je: • lw = s =20 mm, dužina uvaljivanja jednaka debljini cevne ploče. Br. indeksa Ime i prezime Šk. god. Datum Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

MAŠINSKI FAKULTET U BEOGRADU Procesna tehnika

Predmet:

Toplotni i difuzioni aparati

List br. 23

[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8]

LITERATURA
Jaćimović B., Genić S.: " Toplotne operacije i aparati", Mašinski fakultet, Beograd, 1992. Jaćimović B., Genić S., Nađ M., Laza J.: " Problemi iz toplotnih operacija i aparata", SMEITS i Mašinski fakultet, Beograd, 1996. Jaćimović B., Bogner M.: " Praktikum iz osnova tehnoloških procesa i aparata", Mašinski fakultet, Beograd, 1993. Kozić Đ.,Vasiljević B.,Bekavac V.: " Priručnik za termodinamiku u jedinicama SI" , Mašinski fakultet , Beograd , 1999. Markoski M.: " Cevni vodovi", Mašinski fakultet, Beograd, 2000. Bogner M.,Petrović A.: " Konstrukcije i proračuni procesnih aparata", Mašinski fakultet, Beograd, 1991. Šašić M.: " Transport fluida i čvrstih materijala cevima , Naučna knjiga , Beograd , 1990. Bogner M.,Vojnović V.,Ivanović N.: " Propisi i standardi za stabilne i pokretne posude pod pritiskom " , Mašinski fakultet, Beograd,1993.

Br. indeksa

Ime i prezime

Šk. god.

Datum

Pregledao

20/98

Rade Bučevac

2002/03 25.12.2001.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->